«Στραγγαλισμός και... ειρηνική μετάβαση»: Το σχέδιο Τραμπ για την Κούβα αποκαλύπτει το Axios

Για το ενδεχόμενο ολοκληρωτικής κατάρρευσης της κυβέρνησης της Κούβας ακόμα και εντός του καλοκαιριού, προετοιμάζεται η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ, με τον Λευκό Οίκο να σχεδιάζει μια στρατιωτική αντίδραση, σε περίπτωση που το νησιωτικό κράτος βυθιστεί στο χάος.

Σύμφωνα με όσα αποκαλύπτει το Axios, ο Τραμπ δεν έχει εγκρίνει στρατιωτική εισβολή στη χώρα και προτιμά την «ειρηνική μετάβαση προς μια ελεύθερη Κούβα». Επομένως, η κυβέρνηση των ΗΠΑ θα συνεχίσει να ασκεί πίεση μέσω οικονομικών κυρώσεων, προκειμένου να «στραγγαλίσει» το καθεστώς της Αβάνας με μια διαδικασία αργής «περικύκλωσης».

«Ο καλύτερος τρόπος για να το περιγράψει κανείς είναι ‘επιτάχυνση’ (accelerationism)», δηλώνει ανώτερος κυβερνητικός αξιωματούχος, αναφερόμενος στη φιλοσοφία της επίσπευσης της κοινωνικής κατάρρευσης.

«Αλλά δεν θέλουμε να εξοντώσουμε το καθεστώς ακόμα. Υπάρχει μέθοδος σε αυτό. Γίνεται σε στάδια», τονίζει.

«Έχουμε πολλά εργαλεία στα χέρια μας»

Αυτή η μεθοδική πίεση στο καθεστώς της Κούβας είναι επίσης σχεδιασμένη ώστε να κερδίσει χρόνο για τον Τραμπ, ο οποίος αυτή τη στιγμή είναι απορροφημένος στις ειρηνευτικές συνομιλίες με το Ιράν, ώστε αργότερα να ασχοληθεί με την Κούβα και να αποφασίσει πώς θα επιφέρει την αλλαγή εκεί.

«Το θέμα του Ιράν δεν έχει τελειώσει και ο πρόεδρος δεν βιάζεται», αναφέρει ένας άλλος ανώτερος κυβερνητικός αξιωματούχος. «Ο Τραμπ θέλει να εξαντλήσει όλους τους μοχλούς πίεσης που διαθέτει. Αλλά σε αυτό το σημείο, δεν υπάρχουν τόσοι πολλοί μοχλοί όσοι στο παρελθόν».

Ένας τρίτος ανώτερος κυβερνητικός αξιωματούχος, επισημαίνει: «Έχουμε μια αρκετά βαθιά εργαλειοθήκη, ειδικά όσον αφορά τις κυρώσεις και την επιβολή τους. Και έρχονται περισσότερα».

Η εξαφάνιση του παράγοντα Βενεζουέλα

Η επιχείρηση στην Κούβα στοχεύει στην εξάλειψη της «πηγής» μαρξιστικής αναταραχής και αντι-αμερικανικού ακτιβισμού στη Λατινική Αμερική, η οποία υφίσταται από τότε που ο Φιντέλ και ο Ραούλ Κάστρο, μαζί με τον Τσε Γκεβάρα, ηγήθηκαν της επιτυχημένης επανάστασής τους το 1959.

Για να «γονατίσει» την Κούβα φέτος, η κυβέρνηση επικεντρώθηκε πρώτα στη «σανίδα σωτηρίας» του νησιού: τη Βενεζουέλα και τον σοσιαλιστή ηγέτη της, Νικολάς Μαδούρο, ο οποίος κρατούσε την Αβάνα ζωντανή με αποστολές πετρελαίου που βοηθούσαν στην ηλεκτροδότηση της χώρας και της παρείχαν μια πηγή εξαγωγικών εσόδων.

Ο Μαδούρο, στον οποίο είχαν απαγγελθεί κατηγορίες στις ΗΠΑ για «ναρκοτρομοκρατία» το 2020, συνελήφθη σε μια παράτολμη αμερικανική επιδρομή στις 3 Ιανουαρίου. Μετά από αυτό, οι δωρεάν αποστολές πετρελαίου της Βενεζουέλας στην Κούβα σταμάτησαν, βυθίζοντας την Κούβα σε μια νέα οικονομική κρίση.

Οι ΗΠΑ ρίχνουν την ευθύνη στην Κούβα για τα οικονομικά της δεινά. Η Κούβα ρίχνει την ευθύνη στις ΗΠΑ.

Γίνονται ασκήσεις αλλά «δεν σχεδιάζεται η εισβολή»

Τον περασμένο μήνα, η Νότια Διοίκηση των ΗΠΑ (SOUTHCOM), η οποία επιβλέπει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στην Καραϊβική, πραγματοποίησε μια διυπηρεσιακή άσκηση «επί χάρτου» για την προετοιμασία στρατιωτικής δράσης στην Κούβα, δήλωσε ένας από τους ανώτερους Αμερικανούς αξιωματούχους.

«Όλα είναι πάνω στο τραπέζι, αλλά δεν σχεδιάζεται ούτε επίκειται εισβολή», δήλωσε ο αξιωματούχος. «Όταν ο Πρόεδρος δώσει το πράσινο φως, είμαστε έτοιμοι για τα πάντα».

Στην άσκηση, σύμφωνα με άλλη πηγή, οι Αμερικανοί αξιωματούχοι συζήτησαν για την κατοχή drones από την Κούβα και για το πώς θα ανταποκριθούν σε πιθανές αναταραχές μέσα στην αποπνικτική κουβανική ζέστη, καθώς η άνοιξη δίνει τη θέση της στο καλοκαίρι.

Ερώτημα η αντίδραση Τραμπ αν οι Κουβανοί εξεγερθούν

Κατά τη διάρκεια των εξεγέρσεων της 11ης Ιουλίου 2022 στο νησί, οι κουβανικές Αρχές κατέστειλαν βίαια και φυλάκισαν διαδηλωτές που απαιτούσαν περισσότερες ελευθερίες. Τώρα οι συνθήκες είναι χειρότερες.

«Θα κάνει ζέστη. Ο κόσμος δεν θα έχει ρεύμα. Τα τρόφιμα χαλάνε χωρίς ψύξη. Οι άνθρωποι θυμώνουν. Μπορεί να βγουν στους δρόμους. Και μετά τι γίνεται; Δεν μπορώ να φανταστώ τον πρόεδρο να μην κάνει τίποτα αν υπάρξει καταστολή», δήλωσε η συγκεκριμένη πηγή.

Ωστόσο, μια άλλη πηγή, σύμβουλος του Τραμπ, διαφώνησε: «Ο πρόεδρος δεν θέλει στρατιώτες στο έδαφος για περισσότερες από 48 ώρες. Αυτό είναι μια εν δυνάμει παγίδα. Θα μπορούσε να εξελιχθεί άσχημα».

«Βγάλε τον εχθρό σου εκτός ισορροπίας»

Ένας σύμβουλος του Αμερικανού προέδρου δήλωσε ότι η προσέγγιση έναντι της Κούβας είναι «κλασικός Τραμπ: Βγάλε τον εχθρό σου εκτός ισορροπίας. Είναι πίεση, παρατήρηση της αντίδρασης, άσκηση περισσότερης πίεσης, παρατήρηση της αντίδρασης, άσκηση ακόμα μεγαλύτερης πίεσης».

Στις 1 Μαΐου, ο Τραμπ υπέγραψε εκτελεστικό διάταγμα επιβολής «δευτερογενών κυρώσεων» που στοχεύουν εταιρείες, πολλές από αυτές ξένες, εμποδίζοντάς τις να συνεργάζονται με τον κολοσσιαίο κουβανικό στρατιωτικό-βιομηχανικό όμιλο-ομπρέλα, γνωστό ως GAESA.

Το διάταγμα οδήγησε την καναδική μεταλλευτική εταιρεία Sherritt International και τις ναυτιλιακές εταιρείες CMA CGM και Hapag-Lloyd να αναστείλουν τις δραστηριότητές τους στην Κούβα. Χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και ξενοδοχειακές εταιρείες σε χώρες όπως η Ισπανία, ο Παναμάς και το Μεξικό, αναμένεται επίσης να αποσυρθούν από την Κούβα.

Αυτές οι κυρώσεις διαφέρουν από το αμερικανικό εμπάργκο, το οποίο ουσιαστικά απαγορεύει το εμπόριο με το νησί και υφίσταται με τη μία ή την άλλη μορφή από το 1962.

«Δεν έχουμε ξαναδεί τέτοιου είδους πίεση», δήλωσε ο Μαξ Μάιζλις, πρώην αξιωματούχος του Υπουργείου Οικονομικών που ειδικευόταν στις κυρώσεις κατά της Κούβας. «Πρόκειται για ένα εντελώς νέο παιχνίδι».

Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο είναι ο βασικός αρχιτέκτονας της πολιτικής του Τραμπ για τη Λατινική Αμερική και έχει ηγηθεί της επικοινωνιακής εκστρατείας της κυβέρνησης κατά της GAESA. Ανακοίνωσε τις κυρώσεις κατά της GAESA στις 7 Μαΐου και τις κατέστησε κεντρικό θέμα σε βιντεοσκοπημένο μήνυμά του προς τους πολίτες του νησιού στις 20 Μαΐου, ημέρα της Κουβανικής Ανεξαρτησίας.

Εκείνη την ημέρα, το Υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ ανακοίνωσε ότι απαγγέλλει κατηγορίες για ανθρωποκτονία στον πρώην ηγέτη της Κούβας, Ραούλ Κάστρο, σχετικά με τις ευθύνες του για τις καταρρίψεις αεροπλάνων της οργάνωσης «Αδέλφια για τη Διάσωση» (Brothers to the Rescue) εξόριστων Κουβανών, το 1996. Παράλληλα, η SOUTHCOM ανακοίνωσε την άφιξη της ομάδας κρούσης του αεροπλανοφόρου Nimitz στην περιοχή.

Γιατί η Κούβα δεν είναι Βενεζουέλα

Το κατηγορητήριο κατά του Κάστρο οδήγησε σε συγκρίσεις με την επιχείρηση αλλαγής καθεστώτος του Μαδούρο, αλλά αξιωματούχοι και σύμβουλοι του Τραμπ λένε ότι υπάρχουν τρεις κρίσιμες διαφορές:

Οι ΗΠΑ δεν έχουν εντοπίσει, ούτε ο Τραμπ έχει επιλέξει, Κουβανούς αξιωματούχους που θα μπορούσαν να διοικήσουν μια μεταβατική κυβέρνηση στην Αβάνα σε περίπτωση κατάρρευσης του σημερινού καθεστώτος.

Αντίθετα, ο Τραμπ είχε αποφασίσει ότι ο Μαδούρο θα μπορούσε να αντικατασταθεί με ασφάλεια από την αντιπρόεδρο της Βενεζουέλας, Ντέλσι Ροντρίγκες, πολύ πριν από την επιδρομή της 3ης Ιανουαρίου στο Καράκας.

Η σύλληψη του Κάστρο με τον ίδιο τρόπο που απήχθη ο Μαδούρο δεν θα οδηγούσε την Κούβα σε αναπροσανατολισμό προς τις ΗΠΑ, επειδή οι Κάστρο άρχισαν πριν από 30 χρόνια να απομακρύνονται από την προσωποπαγή εξουσία. «Το πρόβλημα με αυτή την αποκέντρωση είναι ότι γεννά έλλειψη δυνατότητας για λήψη αποφάσεων και μεγάλη ανικανότητα», δήλωσε ο αξιωματούχος.

Το κουβανικό εμπάργκο είναι επίσης κωδικοποιημένο στην αμερικανική νομοθεσία και μπορεί να αρθεί μόνο εάν το νησί απελευθερώσει τους πολιτικούς κρατούμενους, διεξαγάγει ελεύθερες εκλογές και εγγυηθεί άλλα πολιτικά δικαιώματα. Αυτό περιορίζει τον Τραμπ από το να εξομαλύνει τις σχέσεις με μια νέα κυβέρνηση μέσω εκτελεστικού διατάγματος, όπως έκανε στη Βενεζουέλα, της οποίας οι κυρώσεις είχαν επιβληθεί από την εκτελεστική εξουσία των ΗΠΑ.

«Το πρόβλημα είναι ότι το Κογκρέσο έχει λόγο», δήλωσε ο αξιωματούχος, σημειώνοντας ότι οι τρεις Κουβανοαμερικανοί εκπρόσωποι του Μαϊάμι στο Κογκρέσο έχουν σκληροπυρηνικές θέσεις για την Κούβα, οι οποίες αντανακλούν τη συντηρητική κοινότητα των εξόριστων της Νότιας Φλόριντα.

«Εμείς έχουμε χρόνο, το καθεστώς δεν έχει»

Ωστόσο, η πολιτική για την Κούβα δεν περιλαμβάνει μόνο «μαστίγιο». Υπάρχουν και «καρότα».

Οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν αυτόν τον μήνα ότι χορηγούν βοήθεια ύψους 100 εκατομμυρίων δολαρίων στην Κούβα, με την προϋπόθεση ότι αυτή δεν θα σταλεί στην κυβέρνηση αλλά θα διοχετευθεί μέσω της Καθολικής Εκκλησίας και άλλων φιλανθρωπικών οργανώσεων. Επίσης, πρόσφεραν 6 εκατομμύρια δολάρια στην Κούβα μετά τον τυφώνα Μελίσα πέρσι.

«Αν θέλαμε να επιταχύνουμε την κατάρρευση, δεν θα είχαμε στείλει καμία βοήθεια», δήλωσε ανώτερος κυβερνητικός αξιωματούχος, ο οποίος περιέγραψε την πολιτική των ΗΠΑ ως μια «εκστρατεία για να δει ο κόσμος ότι μπορεί να έχει μια καλύτερη ζωή αν το καθεστώς φύγει από τη μέση».

Ο υπουργός Εξωτερικών της Κούβας, Μπρούνο Ροντρίγκες Παρίγια, δήλωσε στο Fox News την Κυριακή ότι οι ΗΠΑ, και συγκεκριμένα ο Ρούμπιο, χειραγωγούν την κοινή γνώμη για να δικαιολογήσουν μια στρατιωτική επέμβαση.

«Τα πολιτικά παιχνίδια είναι περίπλοκα και στις δύο πλευρές (των ΗΠΑ και της Κούβας)», δήλωσε ένας από τους αξιωματούχους. «Αλλά εμείς έχουμε χρόνο. Το καθεστώς δεν έχει».